रामायण 2.99 (श्लोक 1) - Project अर्थ (Artha)

Project Home / Contents

रामायण

←अयोध्या काण्ड→

←अध्याय 99→

[rm-2-99] • 19 श्लोकाः

पुनर् एवं ब्रुवाणं तु भरतं लक्ष्मणाग्रजः। प्रत्युवच ततः श्रीमाञ् ज्ञातिमध्ये ऽतिसत्कृतः।

punar evaṃ bruvāṇaṃ tu bharataṃ lakṣmaṇāgrajaḥ. pratyuvaca tataḥ śrīmāñ jñātimadhye 'tisatkṛtaḥ.

उपपन्नम् इदं वाक्यं यत् त्वम् एवम् अभाषथाः। जातः पुत्रो दशरथात् कैकेय्यां राजसत्तमात्।

upapannam idaṃ vākyaṃ yat tvam evam abhāṣathāḥ. jātaḥ putro daśarathāt kaikeyyāṃ rājasattamāt.

पुरा भ्रातः पिता नः स मातरं ते समुद्वहन्। मातामहे समाश्रौषीद् राज्यशुल्कम् अनुत्तमम्।

purā bhrātaḥ pitā naḥ sa mātaraṃ te samudvahan. mātāmahe samāśrauṣīd rājyaśulkam anuttamam.

देवासुरे च संग्रामे जनन्यै तव पार्थिवः। संप्रहृष्टो ददौ राजा वरम् आराधितः प्रभुः।

devāsure ca saṃgrāme jananyai tava pārthivaḥ. saṃprahṛṣṭo dadau rājā varam ārādhitaḥ prabhuḥ.

ततः सा संप्रतिश्राव्य तव माता यशस्विनी। अयाचत नरश्रेष्ठं द्वौ वरौ वरवर्णिनी।

tataḥ sā saṃpratiśrāvya tava mātā yaśasvinī. ayācata naraśreṣṭhaṃ dvau varau varavarṇinī.

तव राज्यं नरव्याघ्र मम प्रव्राजनं तथा। तच् च राजा तथा तस्यै नियुक्तः प्रददौ वरम्।

tava rājyaṃ naravyāghra mama pravrājanaṃ tathā. tac ca rājā tathā tasyai niyuktaḥ pradadau varam.

तेन पित्राहम् अप्य् अत्र नियुक्तः पुरुषर्षभ। चतुर्दश वने वासं वर्षाणि वरदानिकम्।

tena pitrāham apy atra niyuktaḥ puruṣarṣabha. caturdaśa vane vāsaṃ varṣāṇi varadānikam.

सो ऽहं वनम् इदं प्राप्तो निर्जनं लक्ष्मणान्वितः। शीतया चाप्रतिद्वन्द्वः सत्यवादे स्थितः पितुः।

so 'haṃ vanam idaṃ prāpto nirjanaṃ lakṣmaṇānvitaḥ. śītayā cāpratidvandvaḥ satyavāde sthitaḥ pituḥ.

भवान् अपि तथेत्य् एव पितरं सत्यवादिनम्। कर्तुम् अर्हति राजेन्द्रं क्षिप्रम् एवाभिषेचनात्।

bhavān api tathety eva pitaraṃ satyavādinam. kartum arhati rājendraṃ kṣipram evābhiṣecanāt.

ऋणान् मोचय राजानं मत्कृते भरत प्रभुम्। पितरं त्राहि धर्मज्ञ मातरं चाभिनन्दय।

ṛṇān mocaya rājānaṃ matkṛte bharata prabhum. pitaraṃ trāhi dharmajña mātaraṃ cābhinandaya.

श्रूयते हि पुरा तात श्रुतिर् गीता यशस्विनी। गयेन यजमानेन गयेष्व् एव पितॄन् प्रति।

śrūyate hi purā tāta śrutir gītā yaśasvinī. gayena yajamānena gayeṣv eva pitṝn prati.

पुं नाम्ना नरकाद् यस्मात् पितरं त्रायते सुतः। तस्मात् पुत्र इति प्रोक्तः पितॄन् यत् पाति वा सुतः।

puṃ nāmnā narakād yasmāt pitaraṃ trāyate sutaḥ. tasmāt putra iti proktaḥ pitṝn yat pāti vā sutaḥ.

एष्टव्या बहवः पुत्रा गुणवन्तो बहुश्रुताः। तेषां वै समवेतानाम् अपि कश् चिद् गयां व्रजेत्।

eṣṭavyā bahavaḥ putrā guṇavanto bahuśrutāḥ. teṣāṃ vai samavetānām api kaś cid gayāṃ vrajet.

एवं राजर्षयः सर्वे प्रतीता राजनन्दन। तस्मात् त्राहि नरश्रेष्ठ पितरं नरकात् प्रभो।

evaṃ rājarṣayaḥ sarve pratītā rājanandana. tasmāt trāhi naraśreṣṭha pitaraṃ narakāt prabho.

अयोध्यां गच्छ भरत प्रकृतीर् अनुरञ्जय। शत्रुघ्न सहितो वीर सह सर्वैर् द्विजातिभिः।

ayodhyāṃ gaccha bharata prakṛtīr anurañjaya. śatrughna sahito vīra saha sarvair dvijātibhiḥ.

प्रवेक्ष्ये दण्डकारण्यम् अहम् अप्य् अविलम्बयन्। आभ्यां तु सहितो राजन् वैदेह्या लक्ष्मणेन च।

pravekṣye daṇḍakāraṇyam aham apy avilambayan. ābhyāṃ tu sahito rājan vaidehyā lakṣmaṇena ca.

त्वं राजा भव भरत स्वयं नराणां वन्यानाम् अहम् अपि राजराण् मृगाणाम्। गच्छ त्वं पुरवरम् अद्य संप्रहृष्टः संहृष्टस् त्व् अहम् अपि दण्डकान् प्रवेक्ष्ये।

tvaṃ rājā bhava bharata svayaṃ narāṇāṃ vanyānām aham api rājarāṇ mṛgāṇām. gaccha tvaṃ puravaram adya saṃprahṛṣṭaḥ saṃhṛṣṭas tv aham api daṇḍakān pravekṣye.

छायां ते दिनकरभाः प्रबाधमानं वर्षत्रं भरत करोतु मूर्ध्नि शीताम्। एतेषाम् अहम् अपि काननद्रुमाणां छायां ताम् अतिशयिनीं सुखं श्रयिष्ये।

chāyāṃ te dinakarabhāḥ prabādhamānaṃ varṣatraṃ bharata karotu mūrdhni śītām. eteṣām aham api kānanadrumāṇāṃ chāyāṃ tām atiśayinīṃ sukhaṃ śrayiṣye.

शत्रुघ्नः कुशलमतिस् तु ते सहायः सौमित्रिर् मम विदितः प्रधानमित्रम्। चत्वारस् तनयवरा वयं नरेन्द्रं सत्यस्थं भरत चराम मा विषादम्।

śatrughnaḥ kuśalamatis tu te sahāyaḥ saumitrir mama viditaḥ pradhānamitram. catvāras tanayavarā vayaṃ narendraṃ satyasthaṃ bharata carāma mā viṣādam.

Project अर्थ (Artha): X, yashbonde.com, LinkedIn. See Sources

Loading adhyay...