रामायण 2.75 (श्लोक 1) - Project अर्थ (Artha)

रामायण

←अयोध्या काण्ड→

←अध्याय 75→

[rm-2-75] • 14 श्लोकाः

ततो नान्दीमुखीं रात्रिं भरतं सूतमागधाः। तुष्टुवुर् वाग्विशेषज्ञाः स्तवैर् मङ्गलसंहितैः।

tato nāndīmukhīṃ rātriṃ bharataṃ sūtamāgadhāḥ. tuṣṭuvur vāgviśeṣajñāḥ stavair maṅgalasaṃhitaiḥ.

सुवर्णकोणाभिहतः प्राणदद् यामदुन्दुभिः। दध्मुः शङ्खांश् च शतशो वाद्यांश् चोच्चावचस्वरान्।

suvarṇakoṇābhihataḥ prāṇadad yāmadundubhiḥ. dadhmuḥ śaṅkhāṃś ca śataśo vādyāṃś coccāvacasvarān.

स तूर्य घोषः सुमहान् दिवम् आपूरयन्न् इव। भरतं शोकसंतप्तं भूयः शोकैर् अरन्ध्रयत्।

sa tūrya ghoṣaḥ sumahān divam āpūrayann iva. bharataṃ śokasaṃtaptaṃ bhūyaḥ śokair arandhrayat.

ततो प्रबुद्धो भरतस् तं घोषं संनिवर्त्य च। नाहं राजेति चाप्य् उक्त्वा शत्रुघ्नम् इदम् अब्रवीत्।

tato prabuddho bharatas taṃ ghoṣaṃ saṃnivartya ca. nāhaṃ rājeti cāpy uktvā śatrughnam idam abravīt.

पश्य शत्रुघ्न कैकेय्या लोकस्यापकृतं महत्। विसृज्य मयि दुःखानि राजा दशरथो गतः।

paśya śatrughna kaikeyyā lokasyāpakṛtaṃ mahat. visṛjya mayi duḥkhāni rājā daśaratho gataḥ.

तस्यैषा धर्मराजस्य धर्ममूला महात्मनः। परिभ्रमति राजश्रीर् नौर् इवाकर्णिका जले।

tasyaiṣā dharmarājasya dharmamūlā mahātmanaḥ. paribhramati rājaśrīr naur ivākarṇikā jale.

इत्य् एवं भरतं प्रेक्ष्य विलपन्तं विचेतनम्। कृपणं रुरुदुः सर्वाः सस्वरं योषितस् तदा।

ity evaṃ bharataṃ prekṣya vilapantaṃ vicetanam. kṛpaṇaṃ ruruduḥ sarvāḥ sasvaraṃ yoṣitas tadā.

तथा तस्मिन् विलपति वसिष्ठो राजधर्मवित्। सभाम् इक्ष्वाकुनाथस्य प्रविवेश महायशाः।

tathā tasmin vilapati vasiṣṭho rājadharmavit. sabhām ikṣvākunāthasya praviveśa mahāyaśāḥ.

शात कुम्भमयीं रम्यां मणिरत्नसमाकुलाम्। सुधर्माम् इव धर्मात्मा सगणः प्रत्यपद्यत।

śāta kumbhamayīṃ ramyāṃ maṇiratnasamākulām. sudharmām iva dharmātmā sagaṇaḥ pratyapadyata.

स काञ्चनमयं पीठं परार्ध्यास्तरणावृतम्। अध्यास्त सर्ववेदज्ञो दूतान् अनुशशास च।

sa kāñcanamayaṃ pīṭhaṃ parārdhyāstaraṇāvṛtam. adhyāsta sarvavedajño dūtān anuśaśāsa ca.

ब्राह्मणान् क्षत्रियान् योधान् अमात्यान् गणबल्लभान्। क्षिप्रम् आनयताव्यग्राः कृत्यम् आत्ययिकं हि नः।

brāhmaṇān kṣatriyān yodhān amātyān gaṇaballabhān. kṣipram ānayatāvyagrāḥ kṛtyam ātyayikaṃ hi naḥ.

ततो हलहलाशब्दो महान् समुदपद्यत। रथैर् अश्वैर् गजैश् चापि जनानाम् उपगच्छताम्।

tato halahalāśabdo mahān samudapadyata. rathair aśvair gajaiś cāpi janānām upagacchatām.

ततो भरतम् आयान्तं शतक्रतुम् इवामराः। प्रत्यनन्दन् प्रकृतयो यथा दशरथं तथा।

tato bharatam āyāntaṃ śatakratum ivāmarāḥ. pratyanandan prakṛtayo yathā daśarathaṃ tathā.

ह्रद इव तिमिनागसंवृतः स्तिमितजलो मणिशङ्खशर्करः। दशरथसुतशोभिता सभा सदशरथेव बभौ यथा पुरा।

hrada iva timināgasaṃvṛtaḥ stimitajalo maṇiśaṅkhaśarkaraḥ. daśarathasutaśobhitā sabhā sadaśaratheva babhau yathā purā.

Project अर्थ (Artha): X, yashbonde.com, LinkedIn. See Sources

Loading adhyay...