महाभारत 2.69 (श्लोक 1) - Project अर्थ (Artha)

महाभारत

←सभा पर्व→

←अध्याय 69→

[mh-2-69] • 21 श्लोकाः

युधिष्ठिर उवाच। आमन्त्रयामि भरतांस् तथा वृद्धं पितामहम्। राजानं सोमदत्तं च महाराजं च बाह्लिकम्।

yudhiṣṭhira uvāca. āmantrayāmi bharatāṃs tathā vṛddhaṃ pitāmaham. rājānaṃ somadattaṃ ca mahārājaṃ ca bāhlikam.

द्रोणं कृपं नृपांश् चान्यान् अश्वत्थामानम् एव च। विदुरं धृतराष्ट्रं च धार्तराष्ट्रांश् च सर्वशः। सौमदत्तिं महावीर्यं विकर्णं च महामतिम्।

droṇaṃ kṛpaṃ nṛpāṃś cānyān aśvatthāmānam eva ca. viduraṃ dhṛtarāṣṭraṃ ca dhārtarāṣṭrāṃś ca sarvaśaḥ. saumadattiṃ mahāvīryaṃ vikarṇaṃ ca mahāmatim.

युयुत्सुं संजयं चैव तथैवान्यान् सभासदः। गान्धारीं च महाभागां मातरं च पृथां तथा। सर्वान् आमन्त्र्य गच्छामि द्रष्टास्मि पुनर् एत्य वः।

yuyutsuṃ saṃjayaṃ caiva tathaivānyān sabhāsadaḥ. gāndhārīṃ ca mahābhāgāṃ mātaraṃ ca pṛthāṃ tathā. sarvān āmantrya gacchāmi draṣṭāsmi punar etya vaḥ.

वैशंपायन उवाच। न च किं चित् तदोचुस् ते ह्रिया सन्तो युधिष्ठिरम्। मनोभिर् एव कल्याणं दध्युस् ते तस्य धीमतः।

vaiśaṃpāyana uvāca. na ca kiṃ cit tadocus te hriyā santo yudhiṣṭhiram. manobhir eva kalyāṇaṃ dadhyus te tasya dhīmataḥ.

विदुर उवाच। आर्या पृथा राजपुत्री नारण्यं गन्तुम् अर्हति। सुकुमारी च वृद्धा च नित्यं चैव सुखोचिता।

vidura uvāca. āryā pṛthā rājaputrī nāraṇyaṃ gantum arhati. sukumārī ca vṛddhā ca nityaṃ caiva sukhocitā.

पाण्डवा ऊचुः। तथेत्य् उक्त्वाब्रुवन् सर्वे यथा नो वदसे ऽनघ। त्वं पितृव्यः पितृसमो वयं च त्वत्परायणाः। यथाज्ञापयसे विद्वंस् त्वं हि नः परमो गुरुः। यच् चान्यद् अपि कर्तव्यं तद् विधत्स्व महामते। इह वत्स्यति कल्याणी सत्कृता मम वेश्मनि। इति पार्था विजानीध्वम् अगदं वो ऽस्तु सर्वशः।

pāṇḍavā ūcuḥ. tathety uktvābruvan sarve yathā no vadase 'nagha. tvaṃ pitṛvyaḥ pitṛsamo vayaṃ ca tvatparāyaṇāḥ. yathājñāpayase vidvaṃs tvaṃ hi naḥ paramo guruḥ. yac cānyad api kartavyaṃ tad vidhatsva mahāmate. iha vatsyati kalyāṇī satkṛtā mama veśmani. iti pārthā vijānīdhvam agadaṃ vo 'stu sarvaśaḥ.

युधिष्ठिर विजानीहि ममेदं भरतर्षभ। नाधर्मेण जितः कश् चिद् व्यथते वै पराजयात्।

yudhiṣṭhira vijānīhi mamedaṃ bharatarṣabha. nādharmeṇa jitaḥ kaś cid vyathate vai parājayāt.

त्वं वै धर्मान् विजानीषे युधां वेत्ता धनंजयः। हन्तारीणां भीमसेनो नकुलस् त्व् अर्थसंग्रही। सहदेवो नृणां देवो नित्यं पृष्ठानुगः सह। सर्वोपद्रवनाशाय भविष्यति रणोत्कटः।

tvaṃ vai dharmān vijānīṣe yudhāṃ vettā dhanaṃjayaḥ. hantārīṇāṃ bhīmaseno nakulas tv arthasaṃgrahī. sahadevo nṛṇāṃ devo nityaṃ pṛṣṭhānugaḥ saha. sarvopadravanāśāya bhaviṣyati raṇotkaṭaḥ.

संयन्ता सहदेवस् तु धौम्यो ब्रह्मविदुत्तमः। धर्मार्थकुशला चैव द्रौपदी धर्मचारिणी।

saṃyantā sahadevas tu dhaumyo brahmaviduttamaḥ. dharmārthakuśalā caiva draupadī dharmacāriṇī.

अन्योन्यस्य प्रियाः सर्वे तथैव प्रियवादिनः। परैर् अभेद्याः संतुष्टाः को वो न स्पृहयेद् इह।

anyonyasya priyāḥ sarve tathaiva priyavādinaḥ. parair abhedyāḥ saṃtuṣṭāḥ ko vo na spṛhayed iha.

एष वै सर्वकल्याणः समाधिस् तव भारत। नैनं शत्रुर् विषहते शक्रेणापि समो ऽच्युत।

eṣa vai sarvakalyāṇaḥ samādhis tava bhārata. nainaṃ śatrur viṣahate śakreṇāpi samo 'cyuta.

हिमवत्य् अनुशिष्टो ऽसि मेरुसावर्णिना पुरा। द्वैपायनेन कृष्णेन नगरे वारणावते।

himavaty anuśiṣṭo 'si merusāvarṇinā purā. dvaipāyanena kṛṣṇena nagare vāraṇāvate.

भृगुतुङ्गे च रामेण दृषद्वत्यां च शंभुना। अश्रौषीर् असितस्यापि महर्षेर् अञ्जनं प्रति। कल्माषीतीरसंस्थस्य गतस् त्वं शिष्यतां भृगोः।

bhṛgutuṅge ca rāmeṇa dṛṣadvatyāṃ ca śaṃbhunā. aśrauṣīr asitasyāpi maharṣer añjanaṃ prati. kalmāṣītīrasaṃsthasya gatas tvaṃ śiṣyatāṃ bhṛgoḥ.

द्रष्टा सदा नारदस्य धौम्यस् ते ऽयं पुरोहितः। मा हार्षीः सांपराये त्वं बुद्धिं ताम् ऋषिपूजिताम्।

draṣṭā sadā nāradasya dhaumyas te 'yaṃ purohitaḥ. mā hārṣīḥ sāṃparāye tvaṃ buddhiṃ tām ṛṣipūjitām.

पुरूरवसम् ऐलं त्वं बुद्ध्या जयसि पाण्डव। शक्त्या जयसि राज्ञो ऽन्यान् ऋषीन् धर्मोपसेवया।

purūravasam ailaṃ tvaṃ buddhyā jayasi pāṇḍava. śaktyā jayasi rājño 'nyān ṛṣīn dharmopasevayā.

ऐन्द्रे जये धृतमना याम्ये कोपविधारणे। विसर्गे चैव कौबेरे वारुणे चैव संयमे।

aindre jaye dhṛtamanā yāmye kopavidhāraṇe. visarge caiva kaubere vāruṇe caiva saṃyame.

आत्मप्रदानं सौम्यत्वम् अद्भ्यश् चैवोपजीवनम्। भूमेः क्षमा च तेजश् च समग्रं सूर्यमण्डलात्।

ātmapradānaṃ saumyatvam adbhyaś caivopajīvanam. bhūmeḥ kṣamā ca tejaś ca samagraṃ sūryamaṇḍalāt.

वायोर् बलं विद्धि स त्वं भूतेभ्यश् चात्मसंभवम्। अगदं वो ऽस्तु भद्रं वो द्रक्ष्यामि पुनरागतान्।

vāyor balaṃ viddhi sa tvaṃ bhūtebhyaś cātmasaṃbhavam. agadaṃ vo 'stu bhadraṃ vo drakṣyāmi punarāgatān.

आपद्धर्मार्थकृच्छ्रेषु सर्वकार्येषु वा पुनः। यथावत् प्रतिपद्येथाः काले काले युधिष्ठिर।

āpaddharmārthakṛcchreṣu sarvakāryeṣu vā punaḥ. yathāvat pratipadyethāḥ kāle kāle yudhiṣṭhira.

आपृष्टो ऽसीह कौन्तेय स्वस्ति प्राप्नुहि भारत। कृतार्थं स्वस्तिमन्तं त्वां द्रक्ष्यामः पुनरागतम्। न हि वो वृजिनं किं चिद् वेद कश् चित् पुरा कृतम्।

āpṛṣṭo 'sīha kaunteya svasti prāpnuhi bhārata. kṛtārthaṃ svastimantaṃ tvāṃ drakṣyāmaḥ punarāgatam. na hi vo vṛjinaṃ kiṃ cid veda kaś cit purā kṛtam.

वैशंपायन उवाच। एवम् उक्तस् तथेत्य् उक्त्वा पाण्डवः सत्यविक्रमः। भीष्मद्रोणौ नमस्कृत्य प्रातिष्ठत युधिष्ठिरः।

vaiśaṃpāyana uvāca. evam uktas tathety uktvā pāṇḍavaḥ satyavikramaḥ. bhīṣmadroṇau namaskṛtya prātiṣṭhata yudhiṣṭhiraḥ.

Project अर्थ (Artha): X, yashbonde.com, LinkedIn. See Sources

Loading adhyay...

Project Home / Contents