महाभारत 2.65 (श्लोक 1) - Project अर्थ (Artha)

महाभारत

←सभा पर्व→

←अध्याय 65→

[mh-2-65] • 17 श्लोकाः

युधिष्ठिर उवाच। राजन् किं करवामस् ते प्रशाध्य् अस्मांस् त्वम् ईश्वरः। नित्यं हि स्थातुम् इच्छामस् तव भारत शासने।

yudhiṣṭhira uvāca. rājan kiṃ karavāmas te praśādhy asmāṃs tvam īśvaraḥ. nityaṃ hi sthātum icchāmas tava bhārata śāsane.

धृतराष्ट्र उवाच। अजातशत्रो भद्रं ते अरिष्टं स्वस्ति गच्छत। अनुज्ञाताः सहधनाः स्वराज्यम् अनुशासत।

dhṛtarāṣṭra uvāca. ajātaśatro bhadraṃ te ariṣṭaṃ svasti gacchata. anujñātāḥ sahadhanāḥ svarājyam anuśāsata.

इदं त्व् एवावबोद्धव्यं वृद्धस्य मम शासनम्। धिया निगदितं कृत्स्नं पथ्यं निःश्रेयसं परम्।

idaṃ tv evāvaboddhavyaṃ vṛddhasya mama śāsanam. dhiyā nigaditaṃ kṛtsnaṃ pathyaṃ niḥśreyasaṃ param.

वेत्थ त्वं तात धर्माणां गतिं सूक्ष्मां युधिष्ठिर। विनीतो ऽसि महाप्राज्ञ वृद्धानां पर्युपासिता।

vettha tvaṃ tāta dharmāṇāṃ gatiṃ sūkṣmāṃ yudhiṣṭhira. vinīto 'si mahāprājña vṛddhānāṃ paryupāsitā.

यतो बुद्धिस् ततः शान्तिः प्रशमं गच्छ भारत। नादारौ क्रमते शस्त्रं दारौ शस्त्रं निपात्यते।

yato buddhis tataḥ śāntiḥ praśamaṃ gaccha bhārata. nādārau kramate śastraṃ dārau śastraṃ nipātyate.

न वैराण्य् अभिजानन्ति गुणान् पश्यन्ति नागुणान्। विरोधं नाधिगच्छन्ति ये त उत्तमपूरुषाः। सन्तः परार्थं कुर्वाणा नावेक्षन्ते प्रतिक्रियाम्।

na vairāṇy abhijānanti guṇān paśyanti nāguṇān. virodhaṃ nādhigacchanti ye ta uttamapūruṣāḥ. santaḥ parārthaṃ kurvāṇā nāvekṣante pratikriyām.

संवादे परुषाण्य् आहुर् युधिष्ठिर नराधमाः। प्रत्याहुर् मध्यमास् त्व् एतान् उक्ताः परुषम् उत्तरम्।

saṃvāde paruṣāṇy āhur yudhiṣṭhira narādhamāḥ. pratyāhur madhyamās tv etān uktāḥ paruṣam uttaram.

नैवोक्ता नैव चानुक्ता अहिताः परुषा गिरः। प्रतिजल्पन्ति वै धीराः सदा उत्तमपूरुषाः।

naivoktā naiva cānuktā ahitāḥ paruṣā giraḥ. pratijalpanti vai dhīrāḥ sadā uttamapūruṣāḥ.

स्मरन्ति सुकृतान्य् एव न वैराणि कृतान्य् अपि। सन्तः प्रतिविजानन्तो लब्ध्वा प्रत्ययम् आत्मनः। असंभिन्नार्थमर्यादाः साधवः प्रियदर्शनाः।

smaranti sukṛtāny eva na vairāṇi kṛtāny api. santaḥ prativijānanto labdhvā pratyayam ātmanaḥ. asaṃbhinnārthamaryādāḥ sādhavaḥ priyadarśanāḥ.

तथाचरितम् आर्येण त्वयास्मिन् सत्समागमे। दुर्योधनस्य पारुष्यं तत् तात हृदि मा कृथाः।

tathācaritam āryeṇa tvayāsmin satsamāgame. duryodhanasya pāruṣyaṃ tat tāta hṛdi mā kṛthāḥ.

मातरं चैव गान्धारीं मां च त्वद्गुणकाङ्क्षिणम्। उपस्थितं वृद्धम् अन्धं पितरं पश्य भारत।

mātaraṃ caiva gāndhārīṃ māṃ ca tvadguṇakāṅkṣiṇam. upasthitaṃ vṛddham andhaṃ pitaraṃ paśya bhārata.

प्रेक्षापूर्वं मया द्यूतम् इदम् आसीद् उपेक्षितम्। मित्राणि द्रष्टुकामेन पुत्राणां च बलाबलम्।

prekṣāpūrvaṃ mayā dyūtam idam āsīd upekṣitam. mitrāṇi draṣṭukāmena putrāṇāṃ ca balābalam.

अशोच्याः कुरवो राजन् येषां त्वम् अनुशासिता। मन्त्री च विदुरो धीमान् सर्वशास्त्रविशारदः।

aśocyāḥ kuravo rājan yeṣāṃ tvam anuśāsitā. mantrī ca viduro dhīmān sarvaśāstraviśāradaḥ.

त्वयि धर्मो ऽर्जुने वीर्यं भीमसेने पराक्रमः। श्रद्धा च गुरुशुश्रूषा यमयोः पुरुषाग्र्ययोः।

tvayi dharmo 'rjune vīryaṃ bhīmasene parākramaḥ. śraddhā ca guruśuśrūṣā yamayoḥ puruṣāgryayoḥ.

अजातशत्रो भद्रं ते खाण्डवप्रस्थम् आविश। भ्रातृभिस् ते ऽस्तु सौभ्रात्रं धर्मे ते धीयतां मनः।

ajātaśatro bhadraṃ te khāṇḍavaprastham āviśa. bhrātṛbhis te 'stu saubhrātraṃ dharme te dhīyatāṃ manaḥ.

वैशंपायन उवाच। इत्य् उक्तो भरतश्रेष्ठो धर्मराजो युधिष्ठिरः। कृत्वार्यसमयं सर्वं प्रतस्थे भ्रातृभिः सह।

vaiśaṃpāyana uvāca. ity ukto bharataśreṣṭho dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ. kṛtvāryasamayaṃ sarvaṃ pratasthe bhrātṛbhiḥ saha.

ते रथान् मेघसंकाशान् आस्थाय सह कृष्णया। प्रययुर् हृष्टमनस इन्द्रप्रस्थं पुरोत्तमम्।

te rathān meghasaṃkāśān āsthāya saha kṛṣṇayā. prayayur hṛṣṭamanasa indraprasthaṃ purottamam.

Project अर्थ (Artha): X, yashbonde.com, LinkedIn. See Sources

Loading adhyay...