रामायण 3.68 (श्लोक 1) - Project अर्थ (Artha)

Project Home / Contents

रामायण

←अरण्य काण्ड→

←अध्याय 68→

[rm-3-68] • 22 श्लोकाः

एवम् उक्तौ तु तौ वीरौ कबन्धेन नरेश्वरौ। गिरिप्रदरम् आसाद्य पावकं विससर्जतुः।

evam uktau tu tau vīrau kabandhena nareśvarau. giripradaram āsādya pāvakaṃ visasarjatuḥ.

लक्ष्मणस् तु महोल्काभिर् ज्वलिताभिः समन्ततः। चिताम् आदीपयाम् आस सा प्रजज्वाल सर्वतः।

lakṣmaṇas tu maholkābhir jvalitābhiḥ samantataḥ. citām ādīpayām āsa sā prajajvāla sarvataḥ.

तच् छरीरं कबन्धस्य घृतपिण्डोपमं महत्। मेदसा पच्यमानस्य मन्दं दहति पावक।

tac charīraṃ kabandhasya ghṛtapiṇḍopamaṃ mahat. medasā pacyamānasya mandaṃ dahati pāvaka.

स विधूय चिताम् आशु विधूमो ऽग्निर् इवोत्थितः। अरजे वाससी विभ्रन् मालां दिव्यां महाबलः।

sa vidhūya citām āśu vidhūmo 'gnir ivotthitaḥ. araje vāsasī vibhran mālāṃ divyāṃ mahābalaḥ.

ततश् चिताया वेगेन भास्वरो विरजाम्बरः। उत्पपाताशु संहृष्टः सर्वप्रत्यङ्गभूषणः।

tataś citāyā vegena bhāsvaro virajāmbaraḥ. utpapātāśu saṃhṛṣṭaḥ sarvapratyaṅgabhūṣaṇaḥ.

विमाने भास्वरे तिष्ठन् हंसयुक्ते यशस्करे। प्रभया च महातेजा दिशो दश विराजयन्।

vimāne bhāsvare tiṣṭhan haṃsayukte yaśaskare. prabhayā ca mahātejā diśo daśa virājayan.

सो ऽन्तरिक्षगतो रामं कबन्धो वाक्यम् अब्रवीत्। शृणु राघव तत्त्वेन यथा सीमाम् अवाप्स्यसि।

so 'ntarikṣagato rāmaṃ kabandho vākyam abravīt. śṛṇu rāghava tattvena yathā sīmām avāpsyasi.

राम षड् युक्तयो लोके याभिः सर्वं विमृश्यते। परिमृष्टो दशान्तेन दशाभागेन सेव्यते।

rāma ṣaḍ yuktayo loke yābhiḥ sarvaṃ vimṛśyate. parimṛṣṭo daśāntena daśābhāgena sevyate.

दशाभागगतो हीनस् त्वं राम सहलक्ष्मणः। यत् कृते व्यसनं प्राप्तं त्वया दारप्रधर्षणम्।

daśābhāgagato hīnas tvaṃ rāma sahalakṣmaṇaḥ. yat kṛte vyasanaṃ prāptaṃ tvayā dārapradharṣaṇam.

तद् अवश्यं त्वया कार्यः स सुहृत् सुहृदां वर। अकृत्वा न हि ते सिद्धिम् अहं पश्यामि चिन्तयन्।

tad avaśyaṃ tvayā kāryaḥ sa suhṛt suhṛdāṃ vara. akṛtvā na hi te siddhim ahaṃ paśyāmi cintayan.

श्रूयतां राम वक्ष्यामि सुग्रीवो नाम वानरः। भ्रात्रा निरस्तः क्रुद्धेन वालिना शक्रसूनुना।

śrūyatāṃ rāma vakṣyāmi sugrīvo nāma vānaraḥ. bhrātrā nirastaḥ kruddhena vālinā śakrasūnunā.

ऋष्यमूके गिरिवरे पम्पापर्यन्तशोभिते। निवसत्य् आत्मवान् वीरश् चतुर्भिः सह वानरैः।

ṛṣyamūke girivare pampāparyantaśobhite. nivasaty ātmavān vīraś caturbhiḥ saha vānaraiḥ.

वयस्यं तं कुरु क्षिप्रम् इतो गत्वाद्य राघव। अद्रोहाय समागम्य दीप्यमाने विभावसौ।

vayasyaṃ taṃ kuru kṣipram ito gatvādya rāghava. adrohāya samāgamya dīpyamāne vibhāvasau.

न च ते सो ऽवमन्तव्यः सुग्रीवो वानराधिपः। कृतज्ञः कामरूपी च सहायार्थी च वीर्यवान्।

na ca te so 'vamantavyaḥ sugrīvo vānarādhipaḥ. kṛtajñaḥ kāmarūpī ca sahāyārthī ca vīryavān.

शक्तौ ह्य् अद्य युवां कर्तुं कार्यं तस्य चिकीर्षितम्। कृतार्थो वाकृतार्थो वा कृत्यं तव करिष्यति।

śaktau hy adya yuvāṃ kartuṃ kāryaṃ tasya cikīrṣitam. kṛtārtho vākṛtārtho vā kṛtyaṃ tava kariṣyati.

स ऋक्षरजसः पुत्रः पम्पाम् अटति शङ्कितः। भास्करस्यौरसः पुत्रो वालिना कृतकिल्बिषः।

sa ṛkṣarajasaḥ putraḥ pampām aṭati śaṅkitaḥ. bhāskarasyaurasaḥ putro vālinā kṛtakilbiṣaḥ.

संनिधायायुधं क्षिप्रम् ऋष्यमूकालयं कपिम्। कुरु राघव सत्येन वयस्यं वनचारिणम्।

saṃnidhāyāyudhaṃ kṣipram ṛṣyamūkālayaṃ kapim. kuru rāghava satyena vayasyaṃ vanacāriṇam.

स हि स्थानानि सर्वाणि कार्त्स्न्येन कपिकुञ्जरः। नरमांसाशिनां लोके नैपुण्याद् अधिगच्छति।

sa hi sthānāni sarvāṇi kārtsnyena kapikuñjaraḥ. naramāṃsāśināṃ loke naipuṇyād adhigacchati.

न तस्याविदितं लोके किं चिद् अस्ति हि राघव। यावत् सूर्यः प्रतपति सहस्रांशुर् अरिंदम।

na tasyāviditaṃ loke kiṃ cid asti hi rāghava. yāvat sūryaḥ pratapati sahasrāṃśur ariṃdama.

स नदीर् विपुलाञ् शैलान् गिरिदुर्गाणि कन्दरान्। अन्विष्य वानरैः सार्धं पत्नीं ते ऽधिगमिष्यति।

sa nadīr vipulāñ śailān giridurgāṇi kandarān. anviṣya vānaraiḥ sārdhaṃ patnīṃ te 'dhigamiṣyati.

वानरांश् च महाकायान् प्रेषयिष्यति राघव। दिशो विचेतुं तां सीतां त्वद्वियोगेन शोचतीम्।

vānarāṃś ca mahākāyān preṣayiṣyati rāghava. diśo vicetuṃ tāṃ sītāṃ tvadviyogena śocatīm.

स मेरुशृङ्गाग्रगताम् अनिन्दितां प्रविश्य पातालतले ऽपि वाश्रिताम्। प्लवंगमानां प्रवरस् तव प्रियां निहत्य रक्षांसि पुनः प्रदास्यति।

sa meruśṛṅgāgragatām aninditāṃ praviśya pātālatale 'pi vāśritām. plavaṃgamānāṃ pravaras tava priyāṃ nihatya rakṣāṃsi punaḥ pradāsyati.

Project अर्थ (Artha): X, yashbonde.com, LinkedIn. See Sources

Loading adhyay...