रामायण 2.49 (श्लोक 1) - Project अर्थ (Artha)

रामायण

←अयोध्या काण्ड→

←अध्याय 49→

[rm-2-49] • 15 श्लोकाः

उषित्वा रजनीं तत्र राजपुत्राव् अरिंदमौ। महर्षिम् अभिवाद्याथ जग्मतुस् तं गिरिं प्रति।

uṣitvā rajanīṃ tatra rājaputrāv ariṃdamau. maharṣim abhivādyātha jagmatus taṃ giriṃ prati.

प्रस्थितांश् चैव तान् प्रेक्ष्य पिता पुत्रान् इवान्वगात्। ततः प्रचक्रमे वक्तुं वचनं स महामुनिः।

prasthitāṃś caiva tān prekṣya pitā putrān ivānvagāt. tataḥ pracakrame vaktuṃ vacanaṃ sa mahāmuniḥ.

अथासाद्य तु कालिन्दीं शीघ्रस्रोतसमापगाम्। तत्र यूयं प्लवं कृत्वा तरतांशुमतीं नदीम्।

athāsādya tu kālindīṃ śīghrasrotasamāpagām. tatra yūyaṃ plavaṃ kṛtvā taratāṃśumatīṃ nadīm.

ततो न्यग्रोधम् आसाद्य महान्तं हरितच्छदम्। विवृद्धं बहुभिर् वृक्षैः श्यामं सिद्धोपसेवितम्।

tato nyagrodham āsādya mahāntaṃ haritacchadam. vivṛddhaṃ bahubhir vṛkṣaiḥ śyāmaṃ siddhopasevitam.

क्रोशमात्रं ततो गत्वा नीलं द्रक्ष्यथ काननम्। पलाशबदरीमिश्रं राम वंशैश् च यामुनैः।

krośamātraṃ tato gatvā nīlaṃ drakṣyatha kānanam. palāśabadarīmiśraṃ rāma vaṃśaiś ca yāmunaiḥ.

स पन्थाश् चित्रकूटस्य गतः सुबहुशो मया। रम्यो मार्दवयुक्तश् च वनदावैर् विवर्जितः। इति पन्थानम् आवेद्य महर्षिः स न्यवर्तत।

sa panthāś citrakūṭasya gataḥ subahuśo mayā. ramyo mārdavayuktaś ca vanadāvair vivarjitaḥ. iti panthānam āvedya maharṣiḥ sa nyavartata.

उपावृत्ते मुनौ तस्मिन् रामो लक्ष्मणम् अब्रवीत्। कृतपुण्याः स्म सौमित्रे मुनिर् यन् नो ऽनुकम्पते।

upāvṛtte munau tasmin rāmo lakṣmaṇam abravīt. kṛtapuṇyāḥ sma saumitre munir yan no 'nukampate.

इति तौ पुरुषव्याघ्रौ मन्त्रयित्वा मनस्विनौ। सीताम् एवाग्रतः कृत्वा कालिन्दीं जग्मतुर् नदीम्।

iti tau puruṣavyāghrau mantrayitvā manasvinau. sītām evāgrataḥ kṛtvā kālindīṃ jagmatur nadīm.

तौ काष्ठसंघाटम् अथो चक्रतुः सुमहाप्लवम्। चकार लक्ष्मणश् छित्त्वा सीतायाः सुखमानसं।

tau kāṣṭhasaṃghāṭam atho cakratuḥ sumahāplavam. cakāra lakṣmaṇaś chittvā sītāyāḥ sukhamānasaṃ.

तत्र श्रियम् इवाचिन्त्यां रामो दाशरथिः प्रियाम्। ईषत्संलज्जमानां ताम् अध्यारोपयत प्लवम्।

tatra śriyam ivācintyāṃ rāmo dāśarathiḥ priyām. īṣatsaṃlajjamānāṃ tām adhyāropayata plavam.

ततः प्लवेनांशुमतीं शीघ्रगाम् ऊर्मिमालिनीम्। तीरजैर् बहुभिर् वृक्षैः संतेरुर् यमुनां नदीम्।

tataḥ plavenāṃśumatīṃ śīghragām ūrmimālinīm. tīrajair bahubhir vṛkṣaiḥ saṃterur yamunāṃ nadīm.

ते तीर्णाः प्लवम् उत्सृज्य प्रस्थाय यमुनावनात्। श्यामं न्यग्रोधम् आसेदुः शीतलं हरितच्छदम्।

te tīrṇāḥ plavam utsṛjya prasthāya yamunāvanāt. śyāmaṃ nyagrodham āseduḥ śītalaṃ haritacchadam.

कौसल्यां चैव पश्येयं सुमित्रां च यशस्विनीम्। इति सीताञ्जलिं कृत्वा पर्यगछद् वनस्पतिम्।

kausalyāṃ caiva paśyeyaṃ sumitrāṃ ca yaśasvinīm. iti sītāñjaliṃ kṛtvā paryagachad vanaspatim.

क्रोशमात्रं ततो गत्वा भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ। बहून् मेध्यान् मृगान् हत्वा चेरतुर् यमुनावने।

krośamātraṃ tato gatvā bhrātarau rāmalakṣmaṇau. bahūn medhyān mṛgān hatvā ceratur yamunāvane.

विहृत्य ते बर्हिणपूगनादिते शुभे वने वारणवानरायुते। समं नदीवप्रम् उपेत्य संमतं निवासम् आजग्मुर् अदीनदर्शनः।

vihṛtya te barhiṇapūganādite śubhe vane vāraṇavānarāyute. samaṃ nadīvapram upetya saṃmataṃ nivāsam ājagmur adīnadarśanaḥ.

Project अर्थ (Artha): X, yashbonde.com, LinkedIn. See Sources

Loading adhyay...