महाभारत 3.167 (श्लोक 1)

Project Home / Contents

महाभारत

←वन पर्व→

←अध्याय 167→

[mh-3-167] • 28 श्लोकाः

अर्जुन उवाच। ततो निवातकवचाः सर्वे वेगेन भारत। अभ्यद्रवन् मां सहिताः प्रगृहीतायुधा रणे।

arjuna uvāca. tato nivātakavacāḥ sarve vegena bhārata. abhyadravan māṃ sahitāḥ pragṛhītāyudhā raṇe.

आच्छिद्य रथपन्थानम् उत्क्रोशन्तो महारथाः। आवृत्य सर्वतस् ते मां शरवर्षैर् अवाकिरन्।

ācchidya rathapanthānam utkrośanto mahārathāḥ. āvṛtya sarvatas te māṃ śaravarṣair avākiran.

ततो ऽपरे महावीर्याः शूलपट्टिशपाणयः। शूलानि च भुशुण्डीश् च मुमुचुर् दानवा मयि।

tato 'pare mahāvīryāḥ śūlapaṭṭiśapāṇayaḥ. śūlāni ca bhuśuṇḍīś ca mumucur dānavā mayi.

तच् छूलवर्षं सुमहद् गदाशक्तिसमाकुलम्। अनिशं सृज्यमानं तैर् अपतन् मद्रथोपरि।

tac chūlavarṣaṃ sumahad gadāśaktisamākulam. aniśaṃ sṛjyamānaṃ tair apatan madrathopari.

अन्ये माम् अभ्यधावन्त निवातकवचा युधि। शितशस्त्रायुधा रौद्राः कालरूपाः प्रहारिणः।

anye mām abhyadhāvanta nivātakavacā yudhi. śitaśastrāyudhā raudrāḥ kālarūpāḥ prahāriṇaḥ.

तान् अहं विविधैर् बाणैर् वेगवद्भिर् अजिह्मगैः। गाण्डीवमुक्तैर् अभ्यघ्नम् एकैकं दशभिर् मृधे। ते कृता विमुखाः सर्वे मत्प्रयुक्तैः शिलाशितैः।

tān ahaṃ vividhair bāṇair vegavadbhir ajihmagaiḥ. gāṇḍīvamuktair abhyaghnam ekaikaṃ daśabhir mṛdhe. te kṛtā vimukhāḥ sarve matprayuktaiḥ śilāśitaiḥ.

ततो मातलिना तूर्णं हयास् ते संप्रचोदिताः। रथमार्गाद् बहूंस् तत्र विचेरुर् वातरंहसः। सुसंयता मातलिना प्रामथ्नन्त दितेः सुतान्।

tato mātalinā tūrṇaṃ hayās te saṃpracoditāḥ. rathamārgād bahūṃs tatra vicerur vātaraṃhasaḥ. susaṃyatā mātalinā prāmathnanta diteḥ sutān.

शतं शतास् ते हरयस् तस्मिन् युक्ता महारथे। तदा मातलिना यत्ता व्यचरन्न् अल्पका इव।

śataṃ śatās te harayas tasmin yuktā mahārathe. tadā mātalinā yattā vyacarann alpakā iva.

तेषां चरणपातेन रथनेमिस्वनेन च। मम बाणनिपातैश् च हतास् ते शतशो ऽसुराः।

teṣāṃ caraṇapātena rathanemisvanena ca. mama bāṇanipātaiś ca hatās te śataśo 'surāḥ.

गतासवस् तथा चान्ये प्रगृहीतशरासनाः। हतसारथयस् तत्र व्यकृष्यन्त तुरंगमैः।

gatāsavas tathā cānye pragṛhītaśarāsanāḥ. hatasārathayas tatra vyakṛṣyanta turaṃgamaiḥ.

ते दिशो विदिशः सर्वाः प्रतिरुध्य प्रहारिणः। निघ्नन्ति विविधैः शस्त्रैस् ततो मे व्यथितं मनः।

te diśo vidiśaḥ sarvāḥ pratirudhya prahāriṇaḥ. nighnanti vividhaiḥ śastrais tato me vyathitaṃ manaḥ.

ततो ऽहं मातलेर् वीर्यम् अपश्यं परमाद्भुतम्। अश्वांस् तथा वेगवतो यद् अयत्नाद् अधारयत्।

tato 'haṃ mātaler vīryam apaśyaṃ paramādbhutam. aśvāṃs tathā vegavato yad ayatnād adhārayat.

ततो ऽहं लघुभिश् चित्रैर् अस्त्रैस् तान् असुरान् रणे। सायुधान् अच्छिनं राजञ् शतशो ऽथ सहस्रशः।

tato 'haṃ laghubhiś citrair astrais tān asurān raṇe. sāyudhān acchinaṃ rājañ śataśo 'tha sahasraśaḥ.

एवं मे चरतस् तत्र सर्वयत्नेन शत्रुहन्। प्रीतिमान् अभवद् वीरो मातलिः शक्रसारथिः।

evaṃ me caratas tatra sarvayatnena śatruhan. prītimān abhavad vīro mātaliḥ śakrasārathiḥ.

वध्यमानास् ततस् ते तु हयैस् तेन रथेन च। अगमन् प्रक्षयं के चिन् न्यवर्तन्त तथापरे।

vadhyamānās tatas te tu hayais tena rathena ca. agaman prakṣayaṃ ke cin nyavartanta tathāpare.

स्पर्धमाना इवास्माभिर् निवातकवचा रणे। शरवर्षैर् महद्भिर् मां समन्तात् प्रत्यवारयन्। शरवेगैर् निहत्याहम् अस्त्रैः शरविघातिभिः। ज्वलद्भिः परमैः शीघ्रैस् तान् अविध्यं सहस्रशः।

spardhamānā ivāsmābhir nivātakavacā raṇe. śaravarṣair mahadbhir māṃ samantāt pratyavārayan. śaravegair nihatyāham astraiḥ śaravighātibhiḥ. jvaladbhiḥ paramaiḥ śīghrais tān avidhyaṃ sahasraśaḥ.

ततो ऽहं लघुभिश् चित्रैर् ब्रह्मास्त्रपरिमन्त्रितैः। व्यधमं सायकैर् आशु शतशो ऽथ सहस्रशः।

tato 'haṃ laghubhiś citrair brahmāstraparimantritaiḥ. vyadhamaṃ sāyakair āśu śataśo 'tha sahasraśaḥ.

ततः संपीड्यमानास् ते क्रोधाविष्टा महासुराः। अपीडयन् मां सहिताः शरशूलासिवृष्टिभिः।

tataḥ saṃpīḍyamānās te krodhāviṣṭā mahāsurāḥ. apīḍayan māṃ sahitāḥ śaraśūlāsivṛṣṭibhiḥ.

ततो ऽहम् अस्त्रम् आतिष्ठं परमं तिग्मतेजसम्। दयितं देवराजस्य माधवं नाम भारत।

tato 'ham astram ātiṣṭhaṃ paramaṃ tigmatejasam. dayitaṃ devarājasya mādhavaṃ nāma bhārata.

ततः खड्गांस् त्रिशूलांश् च तोमरांश् च सहस्रशः। अस्त्रवीर्येण शतधा तैर् मुक्तान् अहम् अच्छिनम्।

tataḥ khaḍgāṃs triśūlāṃś ca tomarāṃś ca sahasraśaḥ. astravīryeṇa śatadhā tair muktān aham acchinam.

छित्त्वा प्रहरणान्य् एषां ततस् तान् अपि सर्वशः। प्रत्यविध्यम् अहं रोषाद् दशभिर् दशभिः शरैः।

chittvā praharaṇāny eṣāṃ tatas tān api sarvaśaḥ. pratyavidhyam ahaṃ roṣād daśabhir daśabhiḥ śaraiḥ.

गाण्डीवाद् धि तदा संख्ये यथा भ्रमरपङ्क्तयः। निष्पतन्ति तथा बाणास् तन् मातलिर् अपूजयत्।

gāṇḍīvād dhi tadā saṃkhye yathā bhramarapaṅktayaḥ. niṣpatanti tathā bāṇās tan mātalir apūjayat.

तेषाम् अपि तु बाणास् ते बहुत्वाच् छलभा इव। अवाकिरन् मां बलवत् तान् अहं व्यधमं शरैः।

teṣām api tu bāṇās te bahutvāc chalabhā iva. avākiran māṃ balavat tān ahaṃ vyadhamaṃ śaraiḥ.

वध्यमानास् ततस् ते तु निवातकवचाः पुनः। शरवर्षैर् महद्भिर् मां समन्तात् पर्यवारयन्।

vadhyamānās tatas te tu nivātakavacāḥ punaḥ. śaravarṣair mahadbhir māṃ samantāt paryavārayan.

शरवेगान् निहत्याहम् अस्त्रैः शरविघातिभिः। ज्वलद्भिः परमैः शीघ्रैस् तान् अविध्यं सहस्रशः।

śaravegān nihatyāham astraiḥ śaravighātibhiḥ. jvaladbhiḥ paramaiḥ śīghrais tān avidhyaṃ sahasraśaḥ.

तेषां छिन्नानि गात्राणि विसृजन्ति स्म शोणितम्। प्रावृषीवातिवृष्टानि शृङ्गाणीव धराभृताम्।

teṣāṃ chinnāni gātrāṇi visṛjanti sma śoṇitam. prāvṛṣīvātivṛṣṭāni śṛṅgāṇīva dharābhṛtām.

इन्द्राशनिसमस्पर्शैर् वेगवद्भिर् अजिह्मगैः। मद्बाणैर् वध्यमानास् ते समुद्विग्नाः स्म दानवाः।

indrāśanisamasparśair vegavadbhir ajihmagaiḥ. madbāṇair vadhyamānās te samudvignāḥ sma dānavāḥ.

शतधा भिन्नदेहान्त्राः क्षीणप्रहरणौजसः। ततो निवातकवचा माम् अयुध्यन्त मायया।

śatadhā bhinnadehāntrāḥ kṣīṇapraharaṇaujasaḥ. tato nivātakavacā mām ayudhyanta māyayā.

Project अर्थ (Artha): X, yashbonde.com, LinkedIn. See Sources

Loading adhyay...