महाभारत 3.165 (श्लोक 1)

महाभारत

←वन पर्व→

←अध्याय 165→

[mh-3-165] • 23 श्लोकाः

अर्जुन उवाच। कृतास्त्रम् अभिविश्वस्तम् अथ मां हरिवाहनः। संस्पृश्य मूर्ध्नि पाणिभ्याम् इदं वचनम् अब्रवीत्।

arjuna uvāca. kṛtāstram abhiviśvastam atha māṃ harivāhanaḥ. saṃspṛśya mūrdhni pāṇibhyām idaṃ vacanam abravīt.

न त्वम् अद्य युधा जेतुं शक्यः सुरगणैर् अपि। किं पुनर् मानुषे लोके मानुषैर् अकृतात्मभिः। अप्रमेयो ऽप्रधृष्यश् च युद्धेष्व् अप्रतिमस् तथा। अजेयस् त्वं हि संग्रामे सर्वैर् अपि सुरासुरैः।

na tvam adya yudhā jetuṃ śakyaḥ suragaṇair api. kiṃ punar mānuṣe loke mānuṣair akṛtātmabhiḥ. aprameyo 'pradhṛṣyaś ca yuddheṣv apratimas tathā. ajeyas tvaṃ hi saṃgrāme sarvair api surāsuraiḥ.

अथाब्रवीत् पुनर् देवः संप्रहृष्टतनूरुहः। अस्त्रयुद्धे समो वीर न ते कश् चिद् भविष्यति।

athābravīt punar devaḥ saṃprahṛṣṭatanūruhaḥ. astrayuddhe samo vīra na te kaś cid bhaviṣyati.

अप्रमत्तः सदा दक्षः सत्यवादी जितेन्द्रियः। ब्रह्मण्यश् चास्त्रविच् चासि शूरश् चासि कुरूद्वह।

apramattaḥ sadā dakṣaḥ satyavādī jitendriyaḥ. brahmaṇyaś cāstravic cāsi śūraś cāsi kurūdvaha.

अस्त्राणि समवाप्तानि त्वया दश च पञ्च च। पञ्चभिर् विधिभिः पार्थ न त्वया विद्यते समः।

astrāṇi samavāptāni tvayā daśa ca pañca ca. pañcabhir vidhibhiḥ pārtha na tvayā vidyate samaḥ.

प्रयोगम् उपसंहारम् आवृत्तिं च धनंजय। प्रायश्चित्तं च वेत्थ त्वं प्रतिघातं च सर्वशः।

prayogam upasaṃhāram āvṛttiṃ ca dhanaṃjaya. prāyaścittaṃ ca vettha tvaṃ pratighātaṃ ca sarvaśaḥ.

तव गुर्वर्थकालो ऽयम् उपपन्नः परंतप। प्रतिजानीष्व तं कर्तुम् अतो वेत्स्याम्य् अहं परम्।

tava gurvarthakālo 'yam upapannaḥ paraṃtapa. pratijānīṣva taṃ kartum ato vetsyāmy ahaṃ param.

ततो ऽहम् अब्रुवं राजन् देवराजम् इदं वचः। विषह्यं चेन् मया कर्तुं कृतम् एव निबोध तत्।

tato 'ham abruvaṃ rājan devarājam idaṃ vacaḥ. viṣahyaṃ cen mayā kartuṃ kṛtam eva nibodha tat.

ततो माम् अब्रवीद् राजन् प्रहस्य बलवृत्रहा। नाविषह्यं तवाद्यास्ति त्रिषु लोकेषु किं चन।

tato mām abravīd rājan prahasya balavṛtrahā. nāviṣahyaṃ tavādyāsti triṣu lokeṣu kiṃ cana.

निवातकवचा नाम दानवा मम शत्रवः। समुद्रकुक्षिम् आश्रित्य दुर्गे प्रतिवसन्त्य् उत।

nivātakavacā nāma dānavā mama śatravaḥ. samudrakukṣim āśritya durge prativasanty uta.

तिस्रः कोट्यः समाख्यातास् तुल्यरूपबलप्रभाः। तांस् तत्र जहि कौन्तेय गुर्वर्थस् ते भविष्यति।

tisraḥ koṭyaḥ samākhyātās tulyarūpabalaprabhāḥ. tāṃs tatra jahi kaunteya gurvarthas te bhaviṣyati.

ततो मातलिसंयुक्तं मयूरसमरोमभिः। हयैर् उपेतं प्रादान् मे रथं दिव्यं महाप्रभम्।

tato mātalisaṃyuktaṃ mayūrasamaromabhiḥ. hayair upetaṃ prādān me rathaṃ divyaṃ mahāprabham.

बबन्ध चैव मे मूर्ध्नि किरीटम् इदम् उत्तमम्। स्वरूपसदृशं चैव प्रादाद् अङ्गविभूषणम्।

babandha caiva me mūrdhni kirīṭam idam uttamam. svarūpasadṛśaṃ caiva prādād aṅgavibhūṣaṇam.

अभेद्यं कवचं चेदं स्पर्शरूपवद् उत्तमम्। अजरां ज्याम् इमां चापि गाण्डीवे समयोजयत्।

abhedyaṃ kavacaṃ cedaṃ sparśarūpavad uttamam. ajarāṃ jyām imāṃ cāpi gāṇḍīve samayojayat.

ततः प्रायाम् अहं तेन स्यन्दनेन विराजता। येनाजयद् देवपतिर् बलिं वैरोचनिं पुरा।

tataḥ prāyām ahaṃ tena syandanena virājatā. yenājayad devapatir baliṃ vairocaniṃ purā.

ततो देवाः सर्व एव तेन घोषेण बोधितः। मन्वाना देवराजं मां समाजग्मुर् विशां पते। दृष्ट्वा च माम् अपृच्छन्त किं करिष्यसि फल्गुन।

tato devāḥ sarva eva tena ghoṣeṇa bodhitaḥ. manvānā devarājaṃ māṃ samājagmur viśāṃ pate. dṛṣṭvā ca mām apṛcchanta kiṃ kariṣyasi phalguna.

तान् अब्रुवं यथाभूतम् इदं कर्तास्मि संयुगे। निवातकवचानां तु प्रस्थितं मां वधैषिणम्। निबोधत महाभागाः शिवं चाशास्त मे ऽनघाः। ततो वाग्भिः प्रशस्ताभिस् त्रिदशाः पृथिवीपते।

tān abruvaṃ yathābhūtam idaṃ kartāsmi saṃyuge. nivātakavacānāṃ tu prasthitaṃ māṃ vadhaiṣiṇam. nibodhata mahābhāgāḥ śivaṃ cāśāsta me 'naghāḥ. tato vāgbhiḥ praśastābhis tridaśāḥ pṛthivīpate.

तुष्टुवुर् मां प्रसन्नास् ते यथा देवं पुरंदरम्। रथेनानेन मघवा जितवाञ् शम्बरं युधि। नमुचिं बलवृत्रौ च प्रह्लादनरकाव् अपि।

tuṣṭuvur māṃ prasannās te yathā devaṃ puraṃdaram. rathenānena maghavā jitavāñ śambaraṃ yudhi. namuciṃ balavṛtrau ca prahlādanarakāv api.

बहूनि च सहस्राणि प्रयुतान्य् अर्बुदानि च। रथेनानेन दैत्यानां जितवान् मघवान् युधि।

bahūni ca sahasrāṇi prayutāny arbudāni ca. rathenānena daityānāṃ jitavān maghavān yudhi.

त्वम् अप्य् एतेन कौन्तेय निवातकवचान् रणे। विजेता युधि विक्रम्य पुरेव मघवान् वशी।

tvam apy etena kaunteya nivātakavacān raṇe. vijetā yudhi vikramya pureva maghavān vaśī.

अयं च शङ्खप्रवरो येन जेतासि दानवान्। अनेन विजिता लोकाः शक्रेणापि महात्मना।

ayaṃ ca śaṅkhapravaro yena jetāsi dānavān. anena vijitā lokāḥ śakreṇāpi mahātmanā.

प्रदीयमानं देवैस् तु देवदत्तं जलोद्भवम्। प्रत्यगृह्णं जयायैनं स्तूयमानस् तदामरैः।

pradīyamānaṃ devais tu devadattaṃ jalodbhavam. pratyagṛhṇaṃ jayāyainaṃ stūyamānas tadāmaraiḥ.

स शङ्खी कवची बाणी प्रगृहीतशरासनः। दानवालयम् अत्युग्रं प्रयातो ऽस्मि युयुत्सया।

sa śaṅkhī kavacī bāṇī pragṛhītaśarāsanaḥ. dānavālayam atyugraṃ prayāto 'smi yuyutsayā.

Project अर्थ (Artha): X, yashbonde.com, LinkedIn. See Sources

Loading adhyay...

Project Home / Contents