रामायण 6.112 (श्लोक 1) - Project अर्थ (Artha)

रामायण

←युद्ध काण्ड→

←अध्याय 112→

[rm-6-112] • 18 श्लोकाः

पूर्णे चतुर्दशे वर्षे पञ्चभ्यां लक्ष्मणाग्रजः। भरद्वाजाश्रमं प्राप्य ववन्दे नियतो मुनिम्।

pūrṇe caturdaśe varṣe pañcabhyāṃ lakṣmaṇāgrajaḥ. bharadvājāśramaṃ prāpya vavande niyato munim.

सो ऽपृच्छद् अभिवाद्यैनं भरद्वाजं तपोधनम्। शृणोषि क चिद् भगवन् सुभिक्षानामयं पुरे। कच्चिच् च युक्तो भरतो जीवन्त्य् अपि च मातरः।

so 'pṛcchad abhivādyainaṃ bharadvājaṃ tapodhanam. śṛṇoṣi ka cid bhagavan subhikṣānāmayaṃ pure. kaccic ca yukto bharato jīvanty api ca mātaraḥ.

एवम् उक्तस् तु रामेण भरद्वाजो महामुनिः। प्रत्युवाच रघुश्रेष्ठं स्मितपूर्वं प्रहृष्टवत्।

evam uktas tu rāmeṇa bharadvājo mahāmuniḥ. pratyuvāca raghuśreṣṭhaṃ smitapūrvaṃ prahṛṣṭavat.

पङ्कदिग्धस् तु भरतो जटिलस् त्वां प्रतीक्षते। पादुके ते पुरस्कृत्य सर्वं च कुशलं गृहे।

paṅkadigdhas tu bharato jaṭilas tvāṃ pratīkṣate. pāduke te puraskṛtya sarvaṃ ca kuśalaṃ gṛhe.

त्वां पुरा चीरवसनं प्रविशन्तं महावनम्। स्त्रीतृतीयं च्युतं राज्याद् धर्मकामं च केवलम्।

tvāṃ purā cīravasanaṃ praviśantaṃ mahāvanam. strītṛtīyaṃ cyutaṃ rājyād dharmakāmaṃ ca kevalam.

पदातिं त्यक्तसर्वस्वं पितुर् वचनकारिणम्। स्वर्गभोगैः परित्यक्तं स्वर्गच्युतम् इवामरम्।

padātiṃ tyaktasarvasvaṃ pitur vacanakāriṇam. svargabhogaiḥ parityaktaṃ svargacyutam ivāmaram.

दृष्ट्वा तु करुणा पूर्वं ममासीत् समितिंजय। कैकेयीवचने युक्तं वन्यमूलफलाशनम्।

dṛṣṭvā tu karuṇā pūrvaṃ mamāsīt samitiṃjaya. kaikeyīvacane yuktaṃ vanyamūlaphalāśanam.

साम्प्रतं सुसमृद्धार्थं समित्रगणबान्धवम्। समीक्ष्य विजितारिं त्वां मम प्रीतिर् अनुत्तमा।

sāmprataṃ susamṛddhārthaṃ samitragaṇabāndhavam. samīkṣya vijitāriṃ tvāṃ mama prītir anuttamā.

सर्वं च सुखदुःखं ते विदितं मम राघव। यत् त्वया विपुलं प्राप्तं जनस्थानवधादिकम्।

sarvaṃ ca sukhaduḥkhaṃ te viditaṃ mama rāghava. yat tvayā vipulaṃ prāptaṃ janasthānavadhādikam.

ब्राह्मणार्थे नियुक्तस्य रक्षतः सर्वतापसान्। मारीचदर्शनं चैव सीतोन्मथनम् एव च।

brāhmaṇārthe niyuktasya rakṣataḥ sarvatāpasān. mārīcadarśanaṃ caiva sītonmathanam eva ca.

कबन्धदर्शनं चैव पम्पाभिगमनं तथा। सुग्रीवेण च ते सख्यं यच् च वाली हतस् त्वया।

kabandhadarśanaṃ caiva pampābhigamanaṃ tathā. sugrīveṇa ca te sakhyaṃ yac ca vālī hatas tvayā.

मार्गणं चैव वैदेह्याः कर्म वातात्मजस्य च। विदितायां च वैदेह्यां नलसेतुर् यथा कृतः। यथा च दीपिता लङ्का प्रहृष्टैर् हरियूथपैः।

mārgaṇaṃ caiva vaidehyāḥ karma vātātmajasya ca. viditāyāṃ ca vaidehyāṃ nalasetur yathā kṛtaḥ. yathā ca dīpitā laṅkā prahṛṣṭair hariyūthapaiḥ.

सपुत्रबान्धवामात्यः सबलः सह वाहनः। यथा च निहतः संख्ये रावणो देवकण्टकः।

saputrabāndhavāmātyaḥ sabalaḥ saha vāhanaḥ. yathā ca nihataḥ saṃkhye rāvaṇo devakaṇṭakaḥ.

समागमश् च त्रिदशैर् यथादत्तश् च ते वरः। सर्वं ममैतद् विदितं तपसा धर्मवत्सल।

samāgamaś ca tridaśair yathādattaś ca te varaḥ. sarvaṃ mamaitad viditaṃ tapasā dharmavatsala.

अहम् अप्य् अत्र ते दद्मि वरं शस्त्रभृतां वर। अर्घ्यं प्रतिगृहाणेदम् अयोध्यां श्वो गमिष्यसि।

aham apy atra te dadmi varaṃ śastrabhṛtāṃ vara. arghyaṃ pratigṛhāṇedam ayodhyāṃ śvo gamiṣyasi.

तस्य तच् छिरसा वाक्यं प्रतिगृह्य नृपात्मजः। बाढम् इत्य् एव संहृष्टः श्रीमान् वरम् अयाचत।

tasya tac chirasā vākyaṃ pratigṛhya nṛpātmajaḥ. bāḍham ity eva saṃhṛṣṭaḥ śrīmān varam ayācata.

अकालफलिनो वृक्षाः सर्वे चापि मधुस्रवाः। भवन्तु मार्गे भगवन्न् अयोध्यां प्रति गच्छतः।

akālaphalino vṛkṣāḥ sarve cāpi madhusravāḥ. bhavantu mārge bhagavann ayodhyāṃ prati gacchataḥ.

निष्फलाः फलिनश् चासन् विपुष्पाः पुष्पशालिनः। शुष्काः समग्रपत्रास् ते नगाश् चैव मधुस्रवाः।

niṣphalāḥ phalinaś cāsan vipuṣpāḥ puṣpaśālinaḥ. śuṣkāḥ samagrapatrās te nagāś caiva madhusravāḥ.

Project अर्थ (Artha): X, yashbonde.com, LinkedIn. See Sources

Loading adhyay...