रामायण 6.110 (श्लोक 1) - Project अर्थ (Artha)

Project Home / Contents

रामायण

←युद्ध काण्ड→

←अध्याय 110→

[rm-6-110] • 23 श्लोकाः

उपस्थितं तु तं दृष्ट्वा पुष्पकं पुष्पभूषितम्। अविदूरे स्थितं रामं प्रत्युवाच विभीषणः।

upasthitaṃ tu taṃ dṛṣṭvā puṣpakaṃ puṣpabhūṣitam. avidūre sthitaṃ rāmaṃ pratyuvāca vibhīṣaṇaḥ.

स तु बद्धाञ्जलिः प्रह्वो विनीतो राक्षसेश्वरः। अब्रवीत् त्वरयोपेतः किं करोमीति राघवम्।

sa tu baddhāñjaliḥ prahvo vinīto rākṣaseśvaraḥ. abravīt tvarayopetaḥ kiṃ karomīti rāghavam.

तम् अब्रवीन् महातेजा लक्ष्मणस्योपशृण्वतः। विमृश्य राघवो वाक्यम् इदं स्नेहपुरस्कृतम्।

tam abravīn mahātejā lakṣmaṇasyopaśṛṇvataḥ. vimṛśya rāghavo vākyam idaṃ snehapuraskṛtam.

कृतप्रयत्नकर्माणो विभीषण वनौकसः। रत्नैर् अर्थैश् च विविभैर् भूषणैश् चाभिपूजय।

kṛtaprayatnakarmāṇo vibhīṣaṇa vanaukasaḥ. ratnair arthaiś ca vivibhair bhūṣaṇaiś cābhipūjaya.

सहैभिर् अर्दिता लङ्का निर्जिता राक्षसेश्वर। हृष्टैः प्राणभयं त्यक्त्वा संग्रामेष्व् अनिवर्तिभिः।

sahaibhir arditā laṅkā nirjitā rākṣaseśvara. hṛṣṭaiḥ prāṇabhayaṃ tyaktvā saṃgrāmeṣv anivartibhiḥ.

एवं संमानिताश् चेमे मानार्हा मानद त्वया। भविष्यन्ति कृतज्ञेन निर्वृता हरियूथपाः।

evaṃ saṃmānitāś ceme mānārhā mānada tvayā. bhaviṣyanti kṛtajñena nirvṛtā hariyūthapāḥ.

त्यागिनं संग्रहीतारं सानुक्रोशं यशस्विनम्। यतस् त्वाम् अवगच्छन्ति ततः संबोधयामि ते।

tyāginaṃ saṃgrahītāraṃ sānukrośaṃ yaśasvinam. yatas tvām avagacchanti tataḥ saṃbodhayāmi te.

एवम् उक्तस् तु रामेण वानरांस् तान् विभीषणः। रत्नार्थैः संविभागेन सर्वान् एवान्वपूजयत्।

evam uktas tu rāmeṇa vānarāṃs tān vibhīṣaṇaḥ. ratnārthaiḥ saṃvibhāgena sarvān evānvapūjayat.

ततस् तान् पूजितान् दृष्ट्वा रत्नैर् अर्थैश् च यूथपान्। आरुरोह ततो रामस् तद् विमानम् अनुत्तमम्।

tatas tān pūjitān dṛṣṭvā ratnair arthaiś ca yūthapān. āruroha tato rāmas tad vimānam anuttamam.

अङ्केनादाय वैदेहीं लज्जमानां यशस्विनीम्। लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा विक्रान्तेन धनुष्मता।

aṅkenādāya vaidehīṃ lajjamānāṃ yaśasvinīm. lakṣmaṇena saha bhrātrā vikrāntena dhanuṣmatā.

अब्रवीच् च विमानस्थः काकुत्स्थः सर्ववानरान्। सुग्रीवं च महावीर्यं राक्षसं च विभीषणम्।

abravīc ca vimānasthaḥ kākutsthaḥ sarvavānarān. sugrīvaṃ ca mahāvīryaṃ rākṣasaṃ ca vibhīṣaṇam.

मित्रकार्यं कृतम् इदं भवद्भिर् वानरोत्तमाः। अनुज्ञाता मया सर्वे यथेष्टं प्रतिगच्छत।

mitrakāryaṃ kṛtam idaṃ bhavadbhir vānarottamāḥ. anujñātā mayā sarve yatheṣṭaṃ pratigacchata.

यत् तु कार्यं वयस्येन सुहृदा वा परंतप। कृतं सुग्रीव तत् सर्वं भवता धर्मभीरुणा। किष्किन्धां प्रतियाह्य् आशु स्वसैन्येनाभिसंवृतः।

yat tu kāryaṃ vayasyena suhṛdā vā paraṃtapa. kṛtaṃ sugrīva tat sarvaṃ bhavatā dharmabhīruṇā. kiṣkindhāṃ pratiyāhy āśu svasainyenābhisaṃvṛtaḥ.

स्वराज्ये वस लङ्कायां मया दत्ते विभीषण। न त्वां धर्षयितुं शक्ताः सेन्द्रा अपि दिवौकसः।

svarājye vasa laṅkāyāṃ mayā datte vibhīṣaṇa. na tvāṃ dharṣayituṃ śaktāḥ sendrā api divaukasaḥ.

अयोध्यां प्रतियास्यामि राजधानीं पितुर् मम। अभ्यनुज्ञातुम् इच्छामि सर्वान् आमन्त्रयामि वः।

ayodhyāṃ pratiyāsyāmi rājadhānīṃ pitur mama. abhyanujñātum icchāmi sarvān āmantrayāmi vaḥ.

एवम् उक्तास् तु रामेण वानरास् ते महाबलाः। ऊचुः प्राञ्जलयो रामं राक्षसश् च विभीषणः। अयोध्यां गन्तुम् इच्छामः सर्वान् नयतु नो भवान्।

evam uktās tu rāmeṇa vānarās te mahābalāḥ. ūcuḥ prāñjalayo rāmaṃ rākṣasaś ca vibhīṣaṇaḥ. ayodhyāṃ gantum icchāmaḥ sarvān nayatu no bhavān.

दृष्ट्वा त्वाम् अभिषेकार्द्रं कौसल्याम् अभिवाद्य च। अचिरेणागमिष्यामः स्वान् गृहान् नृपतेः सुत।

dṛṣṭvā tvām abhiṣekārdraṃ kausalyām abhivādya ca. acireṇāgamiṣyāmaḥ svān gṛhān nṛpateḥ suta.

एवम् उक्तस् तु धर्मात्मा वानरैः सविभीषणैः। अब्रवीद् राघवः श्रीमान् ससुग्रीवविभीषणान्।

evam uktas tu dharmātmā vānaraiḥ savibhīṣaṇaiḥ. abravīd rāghavaḥ śrīmān sasugrīvavibhīṣaṇān.

प्रियात् प्रियतरं लब्धं यद् अहं ससुहृज्जनः। सर्वैर् भवद्भिः सहितः प्रीतिं लप्स्ये पुरीं गतः।

priyāt priyataraṃ labdhaṃ yad ahaṃ sasuhṛjjanaḥ. sarvair bhavadbhiḥ sahitaḥ prītiṃ lapsye purīṃ gataḥ.

क्षिप्रम् आरोह सुग्रीव विमानं वानरैः सह। त्वम् अध्यारोह सामात्यो राक्षसेन्द्रविभीषण।

kṣipram āroha sugrīva vimānaṃ vānaraiḥ saha. tvam adhyāroha sāmātyo rākṣasendravibhīṣaṇa.

ततस् तत् पुष्पकं दिव्यं सुग्रीवः सह सेनया। अध्यारोहत् त्वरञ् शीघ्रं सामात्यश् च विभीषणः।

tatas tat puṣpakaṃ divyaṃ sugrīvaḥ saha senayā. adhyārohat tvarañ śīghraṃ sāmātyaś ca vibhīṣaṇaḥ.

तेष्व् आरूढेषु सर्वेषु कौबेरं परमासनम्। राघवेणाभ्यनुज्ञातम् उत्पपात विहायसं।

teṣv ārūḍheṣu sarveṣu kauberaṃ paramāsanam. rāghaveṇābhyanujñātam utpapāta vihāyasaṃ.

ययौ तेन विमानेन हंसयुक्तेन भास्वता। प्रहृष्टश् च प्रतीतश् च बभौ रामः कुबेरवत्।

yayau tena vimānena haṃsayuktena bhāsvatā. prahṛṣṭaś ca pratītaś ca babhau rāmaḥ kuberavat.

Project अर्थ (Artha): X, yashbonde.com, LinkedIn. See Sources

Loading adhyay...