रामायण 6.108 (श्लोक 1) - Project अर्थ (Artha)

रामायण

←युद्ध काण्ड→

←अध्याय 108→

[rm-6-108] • 19 श्लोकाः

प्रतिप्रयाते काकुत्स्थे महेन्द्रः पाकशासनः। अब्रवीत् परमप्रीतो राघवं प्राञ्जलिं स्थितम्।

pratiprayāte kākutsthe mahendraḥ pākaśāsanaḥ. abravīt paramaprīto rāghavaṃ prāñjaliṃ sthitam.

अमोघं दर्शनं राम तवास्माकं परंतप। प्रीतियुक्तो ऽस्मि तेन त्वं ब्रूहि यन् मनसेच्छसि।

amoghaṃ darśanaṃ rāma tavāsmākaṃ paraṃtapa. prītiyukto 'smi tena tvaṃ brūhi yan manasecchasi.

एवम् उक्तस् तु काकुत्स्थः प्रत्युवाच कृताञ्जलिः। लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा सीतया चापि भार्यया।

evam uktas tu kākutsthaḥ pratyuvāca kṛtāñjaliḥ. lakṣmaṇena saha bhrātrā sītayā cāpi bhāryayā.

यदि प्रीतिः समुत्पन्ना मयि सर्वसुरेश्वर। वक्ष्यामि कुरु मे सत्यं वचनं वदतां वर।

yadi prītiḥ samutpannā mayi sarvasureśvara. vakṣyāmi kuru me satyaṃ vacanaṃ vadatāṃ vara.

मम हेतोः पराक्रान्ता ये गता यमसादनम्। ते सर्वे जीवितं प्राप्य समुत्तिष्ठन्तु वानराः।

mama hetoḥ parākrāntā ye gatā yamasādanam. te sarve jīvitaṃ prāpya samuttiṣṭhantu vānarāḥ.

मत्प्रियेष्व् अभिरक्ताश् च न मृत्युं गणयन्ति च। त्वत्प्रसादात् समेयुस् ते वरम् एतद् अहं वृणे।

matpriyeṣv abhiraktāś ca na mṛtyuṃ gaṇayanti ca. tvatprasādāt sameyus te varam etad ahaṃ vṛṇe.

नीरुजान् निर्व्रणांश् चैव संपन्नबलपौरुषान्। गोलाङ्गूलांस् तथैवर्क्षान् द्रष्टुम् इच्छामि मानद।

nīrujān nirvraṇāṃś caiva saṃpannabalapauruṣān. golāṅgūlāṃs tathaivarkṣān draṣṭum icchāmi mānada.

अकाले चापि मुख्यानि मूलानि च फलानि च। नद्यश् च विमलास् तत्र तिष्ठेयुर् यत्र वानराः।

akāle cāpi mukhyāni mūlāni ca phalāni ca. nadyaś ca vimalās tatra tiṣṭheyur yatra vānarāḥ.

श्रुत्वा तु वचनं तस्य राघवस्य महात्मनः। महेन्द्रः प्रत्युवाचेदं वचनं प्रीतिलक्षणम्।

śrutvā tu vacanaṃ tasya rāghavasya mahātmanaḥ. mahendraḥ pratyuvācedaṃ vacanaṃ prītilakṣaṇam.

महान् अयं वरस् तात त्वयोक्तो रघुनन्दन। समुत्थास्यन्ति हरयः सुप्ता निद्राक्षये यथा।

mahān ayaṃ varas tāta tvayokto raghunandana. samutthāsyanti harayaḥ suptā nidrākṣaye yathā.

सुहृद्भिर् बान्धवैश् चैव ज्ञातिभिः स्वजनेन च। सर्व एव समेष्यन्ति संयुक्ताः परया मुदा।

suhṛdbhir bāndhavaiś caiva jñātibhiḥ svajanena ca. sarva eva sameṣyanti saṃyuktāḥ parayā mudā.

अकाले पुष्पशबलाः फलवन्तश् च पादपाः। भविष्यन्ति महेष्वास नद्यश् च सलिलायुताः।

akāle puṣpaśabalāḥ phalavantaś ca pādapāḥ. bhaviṣyanti maheṣvāsa nadyaś ca salilāyutāḥ.

सव्रणैः प्रथमं गात्रैः संवृतैर् निव्रणैः पुनः। बभूवुर् वानराः सर्वे किम् एतद् इति विस्मितः।

savraṇaiḥ prathamaṃ gātraiḥ saṃvṛtair nivraṇaiḥ punaḥ. babhūvur vānarāḥ sarve kim etad iti vismitaḥ.

काकुत्स्थं परिपूर्णार्थं दृष्ट्वा सर्वे सुरोत्तमाः। ऊचुस् ते प्रथमं स्तुत्वा स्तवार्हं सहलक्ष्मणम्।

kākutsthaṃ paripūrṇārthaṃ dṛṣṭvā sarve surottamāḥ. ūcus te prathamaṃ stutvā stavārhaṃ sahalakṣmaṇam.

गच्छायोध्याम् इतो वीर विसर्जय च वानरान्। मैथिलीं सान्त्वयस्वैनाम् अनुरक्तां तपस्विनीम्।

gacchāyodhyām ito vīra visarjaya ca vānarān. maithilīṃ sāntvayasvainām anuraktāṃ tapasvinīm.

भ्रातरं पश्य भरतं त्वच्छोकाद् व्रतचारिणम्। अभिषेचय चात्मानं पौरान् गत्वा प्रहर्षय।

bhrātaraṃ paśya bharataṃ tvacchokād vratacāriṇam. abhiṣecaya cātmānaṃ paurān gatvā praharṣaya.

एवम् उक्त्वा तम् आमन्त्र्य रामं सौमित्रिणा सह। विमानैः सूर्यसंकाशैर् हृष्टा जग्मुः सुरा दिवम्।

evam uktvā tam āmantrya rāmaṃ saumitriṇā saha. vimānaiḥ sūryasaṃkāśair hṛṣṭā jagmuḥ surā divam.

अभिवाद्य च काकुत्स्थः सर्वांस् तांस् त्रिदशोत्तमान्। लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा वासम् आज्ञापयत् तदा।

abhivādya ca kākutsthaḥ sarvāṃs tāṃs tridaśottamān. lakṣmaṇena saha bhrātrā vāsam ājñāpayat tadā.

ततस् तु सा लक्ष्मणरामपालिता महाचमूर् हृष्टजना यशस्विनी। श्रिया ज्वलन्ती विरराज सर्वतो निशाप्रणीतेव हि शीतरश्मिना।

tatas tu sā lakṣmaṇarāmapālitā mahācamūr hṛṣṭajanā yaśasvinī. śriyā jvalantī virarāja sarvato niśāpraṇīteva hi śītaraśminā.

Project अर्थ (Artha): X, yashbonde.com, LinkedIn. See Sources

Loading adhyay...