रामायण 6.106 (श्लोक 1) - Project अर्थ (Artha)

रामायण

←युद्ध काण्ड→

←अध्याय 106→

[rm-6-106] • 20 श्लोकाः

एतच् छ्रुत्वा शुभं वाक्यं पितामहसमीरितम्। अङ्केनादाय वैदेहीम् उत्पपात विभावसुः।

etac chrutvā śubhaṃ vākyaṃ pitāmahasamīritam. aṅkenādāya vaidehīm utpapāta vibhāvasuḥ.

तरुणादित्यसंकाशां तप्तकाञ्चनभूषणाम्। रक्ताम्बरधरां बालां नीलकुञ्चितमूर्धजाम्।

taruṇādityasaṃkāśāṃ taptakāñcanabhūṣaṇām. raktāmbaradharāṃ bālāṃ nīlakuñcitamūrdhajām.

अक्लिष्टमाल्याभरणां तथा रूपां मनस्विनीम्। ददौ रामाय वैदेहीम् अङ्के कृत्वा विभावसुः।

akliṣṭamālyābharaṇāṃ tathā rūpāṃ manasvinīm. dadau rāmāya vaidehīm aṅke kṛtvā vibhāvasuḥ.

अब्रवीच् च तदा रामं साक्षी लोकस्य पावकः। एषा ते राम वैदेही पापम् अस्या न विद्यते।

abravīc ca tadā rāmaṃ sākṣī lokasya pāvakaḥ. eṣā te rāma vaidehī pāpam asyā na vidyate.

नैव वाचा न मनसा नानुध्यानान् न चक्षुषा। सुवृत्ता वृत्तशौण्डीरा न त्वाम् अतिचचार ह।

naiva vācā na manasā nānudhyānān na cakṣuṣā. suvṛttā vṛttaśauṇḍīrā na tvām aticacāra ha.

रावणेनापनीतैषा वीर्योत्सिक्तेन रक्षसा। त्वया विरहिता दीना विवशा निर्जनाद् वनात्।

rāvaṇenāpanītaiṣā vīryotsiktena rakṣasā. tvayā virahitā dīnā vivaśā nirjanād vanāt.

रुद्धा चान्तःपुरे गुप्ता त्वक्चित्ता त्वत्परायणा। रक्षिता राक्षसी संघैर् विकृतैर् घोरदर्शनैः।

ruddhā cāntaḥpure guptā tvakcittā tvatparāyaṇā. rakṣitā rākṣasī saṃghair vikṛtair ghoradarśanaiḥ.

प्रलोभ्यमाना विविधं भर्त्स्यमाना च मैथिली। नाचिन्तयत तद् रक्षस् त्वद्गतेनान्तरात्मना।

pralobhyamānā vividhaṃ bhartsyamānā ca maithilī. nācintayata tad rakṣas tvadgatenāntarātmanā.

विशुद्धभावां निष्पापां प्रतिगृह्णीष्व राघव। न किं चिद् अभिधातव्यम् अहम् आज्ञापयामि ते।

viśuddhabhāvāṃ niṣpāpāṃ pratigṛhṇīṣva rāghava. na kiṃ cid abhidhātavyam aham ājñāpayāmi te.

एवम् उक्तो महातेजा धृतिमान् दृढविक्रमः। अब्रवीत् त्रिदशश्रेष्ठं रामो धर्मभृतां वरः।

evam ukto mahātejā dhṛtimān dṛḍhavikramaḥ. abravīt tridaśaśreṣṭhaṃ rāmo dharmabhṛtāṃ varaḥ.

अवश्यं त्रिषु लोकेषु सीता पावनम् अर्हति। दीर्घकालोषिता चेयं रावणान्तःपुरे शुभा।

avaśyaṃ triṣu lokeṣu sītā pāvanam arhati. dīrghakāloṣitā ceyaṃ rāvaṇāntaḥpure śubhā.

बालिशः खलु कामात्मा रामो दशरथात्मजः। इति वक्ष्यन्ति मां सन्तो जानकीम् अविशोध्य हि।

bāliśaḥ khalu kāmātmā rāmo daśarathātmajaḥ. iti vakṣyanti māṃ santo jānakīm aviśodhya hi.

अनन्यहृदयां भक्तां मच्चित्तपरिरक्षणीम्। अहम् अप्य् अवगच्छामि मैथिलीं जनकात्मजाम्।

ananyahṛdayāṃ bhaktāṃ maccittaparirakṣaṇīm. aham apy avagacchāmi maithilīṃ janakātmajām.

प्रत्ययार्थं तु लोकानां त्रयाणां सत्यसंश्रयः। उपेक्षे चापि वैदेहीं प्रविशन्तीं हुताशनम्।

pratyayārthaṃ tu lokānāṃ trayāṇāṃ satyasaṃśrayaḥ. upekṣe cāpi vaidehīṃ praviśantīṃ hutāśanam.

इमाम् अपि विशालाक्षीं रक्षितां स्वेन तेजसा। रावणो नातिवर्तेत वेलाम् इव महोदधिः।

imām api viśālākṣīṃ rakṣitāṃ svena tejasā. rāvaṇo nātivarteta velām iva mahodadhiḥ.

न हि शक्तः स दुष्टात्मा मनसापि हि मैथिलीम्। प्रधर्षयितुम् अप्राप्तां दीप्ताम् अग्निशिखाम् इव।

na hi śaktaḥ sa duṣṭātmā manasāpi hi maithilīm. pradharṣayitum aprāptāṃ dīptām agniśikhām iva.

नेयम् अर्हति चैश्वर्यं रावणान्तःपुरे शुभा। अनन्या हि मया सीतां भास्करेण प्रभा यथा।

neyam arhati caiśvaryaṃ rāvaṇāntaḥpure śubhā. ananyā hi mayā sītāṃ bhāskareṇa prabhā yathā.

विशुद्धा त्रिषु लोकेषु मैथिली जनकात्मजा। न हि हातुम् इयं शक्या कीर्तिर् आत्मवता यथा।

viśuddhā triṣu lokeṣu maithilī janakātmajā. na hi hātum iyaṃ śakyā kīrtir ātmavatā yathā.

अवश्यं च मया कार्यं सर्वेषां वो वचो हितम्। स्निग्धानां लोकमान्यानाम् एवं च ब्रुवतां हितम्।

avaśyaṃ ca mayā kāryaṃ sarveṣāṃ vo vaco hitam. snigdhānāṃ lokamānyānām evaṃ ca bruvatāṃ hitam.

इतीदम् उक्त्वा वचनं महाबलैः प्रशस्यमानः स्वकृतेन कर्मणा। समेत्य रामः प्रियया महाबलः सुखं सुखार्हो ऽनुबभूव राघवः।

itīdam uktvā vacanaṃ mahābalaiḥ praśasyamānaḥ svakṛtena karmaṇā. sametya rāmaḥ priyayā mahābalaḥ sukhaṃ sukhārho 'nubabhūva rāghavaḥ.

Project अर्थ (Artha): X, yashbonde.com, LinkedIn. See Sources

Loading adhyay...