रामायण 3.66 (श्लोक 1) - Project अर्थ (Artha)

रामायण

←अरण्य काण्ड→

←अध्याय 66→

[rm-3-66] • 15 श्लोकाः

तौ तु तत्र स्थितौ दृष्ट्वा भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ। बाहुपाशपरिक्षिप्तौ कबन्धो वाक्यम् अब्रवीत्।

tau tu tatra sthitau dṛṣṭvā bhrātarau rāmalakṣmaṇau. bāhupāśaparikṣiptau kabandho vākyam abravīt.

तिष्ठतः किं नु मां दृष्ट्वा क्षुधार्तं क्षत्रियर्षभौ। आहारार्थं तु संदिष्टौ दैवेन गतचेतसौ।

tiṣṭhataḥ kiṃ nu māṃ dṛṣṭvā kṣudhārtaṃ kṣatriyarṣabhau. āhārārthaṃ tu saṃdiṣṭau daivena gatacetasau.

तच् छ्रुत्वा लक्ष्मणो वाक्यं प्राप्तकालं हितं तदा। उवाचार्तिसमापन्नो विक्रमे कृतनिश्चयः।

tac chrutvā lakṣmaṇo vākyaṃ prāptakālaṃ hitaṃ tadā. uvācārtisamāpanno vikrame kṛtaniścayaḥ.

त्वां च मां च पुरा तूर्णम् आदत्ते राक्षसाधमः। तस्माद् असिभ्याम् अस्याशु बाहू छिन्दावहे गुरू।

tvāṃ ca māṃ ca purā tūrṇam ādatte rākṣasādhamaḥ. tasmād asibhyām asyāśu bāhū chindāvahe gurū.

ततस् तौ देशकालज्ञौ खड्गाभ्याम् एव राघवौ। अच्छिन्दतां सुसंहृष्टौ बाहू तस्यांसदेशयोः।

tatas tau deśakālajñau khaḍgābhyām eva rāghavau. acchindatāṃ susaṃhṛṣṭau bāhū tasyāṃsadeśayoḥ.

दक्षिणो दक्षिणं बाहुम् असक्तम् असिना ततः। चिच्छेद रामो वेगेन सव्यं वीरस् तु लक्ष्मणः।

dakṣiṇo dakṣiṇaṃ bāhum asaktam asinā tataḥ. ciccheda rāmo vegena savyaṃ vīras tu lakṣmaṇaḥ.

स पपात महाबाहुश् छिन्नबाहुर् महास्वनः। खं च गां च दिशश् चैव नादयञ् जलदो यथा।

sa papāta mahābāhuś chinnabāhur mahāsvanaḥ. khaṃ ca gāṃ ca diśaś caiva nādayañ jalado yathā.

स निकृत्तौ भुजौ दृष्ट्वा शोणितौघपरिप्लुतः। दीनः पप्रच्छ तौ वीरौ कौ युवाम् इति दानवः।

sa nikṛttau bhujau dṛṣṭvā śoṇitaughapariplutaḥ. dīnaḥ papraccha tau vīrau kau yuvām iti dānavaḥ.

इति तस्य ब्रुवाणस्य लक्ष्मणः शुभलक्षणः। शशंस तस्य काकुत्स्थं कबन्धस्य महाबलः।

iti tasya bruvāṇasya lakṣmaṇaḥ śubhalakṣaṇaḥ. śaśaṃsa tasya kākutsthaṃ kabandhasya mahābalaḥ.

अयम् इक्ष्वाकुदायादो रामो नाम जनैः श्रुतः। अस्यैवावरजं विद्धि भ्रातरं मां च लक्ष्मणम्।

ayam ikṣvākudāyādo rāmo nāma janaiḥ śrutaḥ. asyaivāvarajaṃ viddhi bhrātaraṃ māṃ ca lakṣmaṇam.

अस्य देवप्रभावस्य वसतो विजने वने। रक्षसापहृता भार्या याम् इच्छन्ताव् इहागतौ।

asya devaprabhāvasya vasato vijane vane. rakṣasāpahṛtā bhāryā yām icchantāv ihāgatau.

त्वं तु को वा किमर्थं वा कबन्ध सदृशो वने। आस्येनोरसि दीप्तेन भग्नजङ्घो विचेष्टसे।

tvaṃ tu ko vā kimarthaṃ vā kabandha sadṛśo vane. āsyenorasi dīptena bhagnajaṅgho viceṣṭase.

एवम् उक्तः कबन्धस् तु लक्ष्मणेनोत्तरं वचः। उवाच परमप्रीतस् तद् इन्द्रवचनं स्मरन्।

evam uktaḥ kabandhas tu lakṣmaṇenottaraṃ vacaḥ. uvāca paramaprītas tad indravacanaṃ smaran.

स्वागतं वां नरव्याघ्रौ दिष्ट्या पश्यामि चाप्य् अहम्। दिष्ट्या चेमौ निकृत्तौ मे युवाभ्यां बाहुबन्धनौ।

svāgataṃ vāṃ naravyāghrau diṣṭyā paśyāmi cāpy aham. diṣṭyā cemau nikṛttau me yuvābhyāṃ bāhubandhanau.

विरूपं यच् च मे रूपं प्राप्तं ह्य् अविनयाद् यथा। तन् मे शृणु नरव्याघ्र तत्त्वतः शंसतस् तव।

virūpaṃ yac ca me rūpaṃ prāptaṃ hy avinayād yathā. tan me śṛṇu naravyāghra tattvataḥ śaṃsatas tava.

Project अर्थ (Artha): X, yashbonde.com, LinkedIn. See Sources

Loading adhyay...