स प्राप्य राजानम् अमित्रतापनस्; ततो ऽब्रवीन् मेघमहौघनिःस्वनः। वैशंपायनः। अथापरो ऽदृश्यत वै शशी यथा। हुतो हविर्भिर् हि यथाध्वरे शिखी। तथा समालक्ष्यत चारुदर्शनः। प्रकाशवान् सूर्य इवाचिरोदितः। तम् आव्रजन्तं सहदेवम् अग्रणीर्। नृपो विराटो नचिरात् समैक्षत। प्रैक्षन्त तं तत्र पृथक् समागताः। सभासदः सर्वमनोहरप्रभम्। युवानम् आयान्तम् अमित्रकर्शनं। प्रमुक्तम् अभ्राद् इव चन्द्रमण्डलम्। यष्ट्या प्रमाणान्वितया सुदर्शनं। दामानि पाशं च निबद्ध्य पृष्ठतः। मौञ्जीं च तन्त्रीं महतीं सुसंहितां। बालैश् च दामैर् बहुभिः समावृताम्। स चापि राजानम् उवाच वीर्यवान्। कुरुष्व मां पार्थिव गोष्व् अवस्थितम्। मया हि गुप्ताः पशवो भवन्तु ते। प्रनष्टनिद्राः प्रभवो ऽस्मि बल्लवः। न श्वापदेभ्यो न च रोगतो भयं। न चापि तासाम् उत तस्कराद् भयम्। पयःप्रभूता बहुला निरामया। भवन्ति गावः सुभृता नराधिप। निशम्य राजा सहदेवभाषितं। निरीक्ष्य माद्रीसुतम् अभ्यनन्दत। उवाच तुष्टो मुदितेन चेतसा। न बल्लवत्वं त्वयि वीर लक्षये। धैर्याद् वपुः क्षात्रम् इवेह ते दृढं। प्रकाशते कौरववंशजस्य वा। नापण्डितेयं तव दृश्यते तनुर्। भवेह राज्ये मम मन्त्रधर्मभृत्। प्रशाधि मत्स्यान् सहराजकान् इमान्। बृहस्पतिः शक्रयुतान् इवामरान्। बलं च मे रक्ष सुवेष सर्वशो। गृहाण खड्गं प्रतिरूपम् आत्मनः। अनीककर्णाग्रधरो बलस्य मे। प्रभुर् भवान् अस्तु गृहाण कार्मुकम्। विराटराज्ञाभिहितः कुरूत्तमः। प्रशस्य राजानम् अभिप्रणम्य च। उवाच मत्स्यप्रवरं महामतिः। शृणुष्व राजन् मम वाक्यम् उत्तमम्। बालो ह्य् अहं जातिविशेषदूषितः। कुतो ऽद्य मे नीतिषु युक्तमन्त्रिता। स्वकर्मतुष्टाश् च वयं नराधिप। प्रशाधि मां गाः परिरक्षणे ऽनघ। वैश्यो ऽस्मि नाम्नाहम् अरिष्टनेमिर्; गोसंख्य आसं कुरुपुंगवानाम्।
sa prāpya rājānam amitratāpanas; tato 'bravīn meghamahaughaniḥsvanaḥ. vaiśaṃpāyanaḥ. athāparo 'dṛśyata vai śaśī yathā. huto havirbhir hi yathādhvare śikhī. tathā samālakṣyata cārudarśanaḥ. prakāśavān sūrya ivāciroditaḥ. tam āvrajantaṃ sahadevam agraṇīr. nṛpo virāṭo nacirāt samaikṣata. praikṣanta taṃ tatra pṛthak samāgatāḥ. sabhāsadaḥ sarvamanoharaprabham. yuvānam āyāntam amitrakarśanaṃ. pramuktam abhrād iva candramaṇḍalam. yaṣṭyā pramāṇānvitayā sudarśanaṃ. dāmāni pāśaṃ ca nibaddhya pṛṣṭhataḥ. mauñjīṃ ca tantrīṃ mahatīṃ susaṃhitāṃ. bālaiś ca dāmair bahubhiḥ samāvṛtām. sa cāpi rājānam uvāca vīryavān. kuruṣva māṃ pārthiva goṣv avasthitam. mayā hi guptāḥ paśavo bhavantu te. pranaṣṭanidrāḥ prabhavo 'smi ballavaḥ. na śvāpadebhyo na ca rogato bhayaṃ. na cāpi tāsām uta taskarād bhayam. payaḥprabhūtā bahulā nirāmayā. bhavanti gāvaḥ subhṛtā narādhipa. niśamya rājā sahadevabhāṣitaṃ. nirīkṣya mādrīsutam abhyanandata. uvāca tuṣṭo muditena cetasā. na ballavatvaṃ tvayi vīra lakṣaye. dhairyād vapuḥ kṣātram iveha te dṛḍhaṃ. prakāśate kauravavaṃśajasya vā. nāpaṇḍiteyaṃ tava dṛśyate tanur. bhaveha rājye mama mantradharmabhṛt. praśādhi matsyān saharājakān imān. bṛhaspatiḥ śakrayutān ivāmarān. balaṃ ca me rakṣa suveṣa sarvaśo. gṛhāṇa khaḍgaṃ pratirūpam ātmanaḥ. anīkakarṇāgradharo balasya me. prabhur bhavān astu gṛhāṇa kārmukam. virāṭarājñābhihitaḥ kurūttamaḥ. praśasya rājānam abhipraṇamya ca. uvāca matsyapravaraṃ mahāmatiḥ. śṛṇuṣva rājan mama vākyam uttamam. bālo hy ahaṃ jātiviśeṣadūṣitaḥ. kuto 'dya me nītiṣu yuktamantritā. svakarmatuṣṭāś ca vayaṃ narādhipa. praśādhi māṃ gāḥ parirakṣaṇe 'nagha. vaiśyo 'smi nāmnāham ariṣṭanemir; gosaṃkhya āsaṃ kurupuṃgavānām.